Laikliğin temel dayanağı: Üç Devrim Yasası
 
“Devrimin yasası, mevcut yasaların üstündedir...”
 
​​​​​​​​Gazi Mustafa Kemal / Ocak 1923
 
 
​ Mondros Ateşkes Anlaşması’nı imzaladıktan sonra, bunun bir yıkım belgesi olduğunu gecikmeli olarak algılayıp, Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın çekirdek kadrosunda yerini alan Rauf Orbay, kendi düşünce ufkunun sığlığı nedeniyle “kuruluş” aşamasında Mustafa Kemal Paşa ile ters düşmüş olsa da ‘Belki, Mustafa Kemal olmasaydı da Milli Mücadele verilirdi, ancak Mustafa Kemal’siz bir mücadelenin sonunda “Tavaif-i Mülȗk” (dağılmış emirlikler) olurduk!’ diyerek O’nun, önderliğini ve birleştirici gücünü özlü bir biçimde teslim eder.
​
​Yüzüncü yılını aşan Cumhuriyetimiz, olanca aşındırma ve yıkım girişimlerine karşın, halen ulusal bütünlüğünü koruyorsa; bunu, yirminci yüzyılın ökesi (dehası) Gazi Mustafa Kemal’in, laik içerikli ardışık devrimlerine borçludur. Yeni bir devletin doğuşunu simgeleyen bir Meclise dayalı olarak sürdürülen savaşımın hemen arkasından,  saltanat kaldırılıp, Lozan Anlaşması imzalandıktan sonra, 29 Ekim 1923’te  Cumhuriyet ilan edilerek yeni devletin siyasi düzeni oluşturulmuştur. Rejim değişikliğinden dört ay sonra, 3 Mart 1924 tarihinde ise TBMM’de, aynı gün arka arkaya çıkarılan 429 sayılı yasayla; “Şer’iye, Evkaf ve Erkânı Harbiye (Genelkurmay)Vekâleti” kaldırılmış, 430 sayılı yasayla “Tevhid-i Tedrisat” (Öğretim Birliği) gerçekleştirilmiş ve 431 sayılı yasayla da “halifelik” makamı yok sayılmıştır. Anılan bu yasalar, laik devlet ve laik eğitim düzenine geçişimizin önemli dönemeçleri olup, kurulan yeni devletin temel dayanaklarıdır.
 
​Halk Fırkası grubunda görüşüldükten sonra meclisin onayına sunulan 429 sayılı yasa; kısaca, dinin ve askerin Cumhuriyet’teki yerini belirleyen bir yasadır. 430 sayılı yasa uyarınca bütün eğitim kurumları Eğitim Bakanlığı’na bağlanır ve dönemin çağdışı eğitim kurumları kapatılarak eğitim-öğretimde birlik sağlanır. 431 sayılı yasa ile de Halife Ömer’den sonra, siyasi cinayetlerin önünü açmış olan ve artık işlevini yitiren halifelik makamı yok sayılır, Osmanlı hanedan ailesi ise yurt dışına çıkarılarak Cumhuriyet idaresi ile çelişen iki başlılık yok edilir.
 
​Görüldüğü gibi Mustafa Kemal Paşa, 1920’lerin devrimci yürüyüşünde, laik-demokratik Cumhuriyet’in önündeki saltanat, hilafet, medrese eğitimi, şer’i hukuk gibi engel taşlarını, gerektiğinde devrim yasaları ve anayasal düzenlemeler ile birer birer ortadan kaldırmıştır.  Günümüzde, Tevhid-i Tedrisat başta olmak üzere toplam sekiz adet devrim yasası da Anayasa’nın 174. maddesi kapsamında, sözde güvence altındadır. Oysa, devletin bütün kurum ve kuruluşlarına, ana sınıfı, ilköğretim ve üniversiteler dahil tüm eğitim kurumları ile toplumsal hemen her alandaki uygulamalara bakıldığında; devrim yasalarının hiç umursanmadığı, çekinmeksizin yok sayıldığı, açıkçası anayasal suç işlendiği görülür. Zaten, siyasal çıkarlarına kapı aralamadığı için punduna getirip, “sivil ve demokratik anayasa” örtülü yeni bir anayasa yapma arayışında olan iktidarın, uzunca bir süredir anayasa suçu işleme gibi bir kaygısı da yok!
 
​Devrim yasalarının bilinçli bir biçimde kevgire dönüş(türül)mesi, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi,  Büyükelçi Tom Barrac’ın, ‘1919’dan beri ulus devletler tarafından engellenmekteyiz’ söylemi, din eksenli “Yeni Türkiye” ve etnik kimlik tuzaklı “Terörsüz Türkiye” yönelimleri ile birleşince; yurttaşların eşitliği temelinde üniter bir “ulus devlet” olarak kurulan laik Türkiye Cumhuriyeti’ni kuşatan tehlikenin büyüklüğü ortaya çıkar.
 
​Ancak ne yapılırsa yapılsın, yüz yıl önceki Türk Devrimi’nin gücü, ülkede yeniden bir Tavaif-i Mülȗk (dağılma) eşiğine asla geçit vermeyecektir.​​​​​​                                
​​​​​​​​​​
​​​​​​​​​​       Doç. Dr. İhsan Tayhani